Jaki jest dopuszczalny poziom alkoholu w Polsce?

W Polsce kierowca może prowadzić pojazd tylko przy stężeniu alkoholu we krwi poniżej 0,2 promila, czyli poniżej 0,1 mg/l w wydychanym powietrzu. Wynik od 0,2 do 0,5 promila oznacza stan po użyciu alkoholu i jest wykroczeniem. Powyżej 0,5 promila kierowca znajduje się w stanie nietrzeźwości, co stanowi przestępstwo.

Stan po użyciu alkoholu a stan nietrzeźwości

Polskie przepisy posługują się dwiema jednostkami. Badanie krwi podaje wynik w promilach, a pomiar wydychanego powietrza – w miligramach alkoholu na litr powietrza. Przyjmuje się, że 0,1 mg/l odpowiada 0,2 promila we krwi.

Stan po użyciu alkoholu jest podstawą odpowiedzialności za wykroczenie z art. 87 Kodeksu wykroczeń. Stan nietrzeźwości określa się na podstawie przepisów Kodeksu karnego, a prowadzenie pojazdu w takim stanie jest przestępstwem opisanym w art. 178a.

Przepisy uwzględniają także sytuację, w której alkohol nie zdążył jeszcze w pełni wchłonąć się do krwi. Jeżeli ilość spożytego alkoholu prowadzi do przekroczenia ustawowego progu po zakończeniu wchłaniania, może mieć znaczenie dla oceny stanu kierowcy.

Co grozi za jazdę po alkoholu?

Rodzaj sankcji zależy przede wszystkim od stężenia alkoholu, rodzaju pojazdu, skutków zdarzenia oraz wcześniejszej karalności kierowcy. Najważniejsze konsekwencje przedstawiają się następująco:

• Wykroczenie – za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu grozi areszt albo grzywna nie niższa niż 2500 zł. Sąd orzeka również zakaz prowadzenia pojazdów.
• Zakaz prowadzenia – przy wykroczeniu dotyczącym pojazdu mechanicznego zakaz może trwać od 6 miesięcy do 3 lat. Kierowca otrzymuje także 15 punktów karnych.
• Przestępstwo – prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości zagrożone jest karą pozbawienia wolności do 3 lat, zakazem prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata oraz świadczeniem pieniężnym na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej.
• Recydywa – jeżeli sprawca był wcześniej prawomocnie skazany za podobne przestępstwo albo prowadził mimo obowiązującego zakazu, kara pozbawienia wolności wynosi od 3 miesięcy do 5 lat.
• Przepadek pojazdu – sąd co do zasady orzeka przepadek pojazdu przy stężeniu co najmniej 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/l w wydychanym powietrzu, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach.

Przepadek może mieć zastosowanie także w określonych przypadkach recydywy oraz po spowodowaniu wypadku lub katastrofy w stanie nietrzeźwości. Gdy pojazd nie należy do kierowcy albo jego orzeczenie jest niemożliwe, przepisy przewidują rozwiązania zastępcze, w tym świadczenie pieniężne.

Jak wygląda kontrola trzeźwości?

Policja najczęściej wykonuje pomiar alkoholu w wydychanym powietrzu. Jeżeli wynik budzi wątpliwości, kierowca odmawia badania albo zachodzi potrzeba dokładniejszego ustalenia stężenia, możliwe jest pobranie krwi. Wynik w mg/l i wynik w promilach odnoszą się do różnych materiałów, dlatego nie należy porównywać ich bez uwzględnienia właściwego przelicznika.

Kontrola może obejmować także kierowcę zawodowego. W Polsce nie ma dla niego odrębnego, niższego limitu. Tak jak pozostali kierowcy, musi mieć mniej niż 0,2 promila alkoholu we krwi.

Limity alkoholu w wybranych krajach Europy

Podczas podróży zagranicznej obowiązują przepisy państwa, po którego drogach porusza się kierowca. Limity mogą zależeć od stażu, wieku, rodzaju pojazdu albo statusu zawodowego.

Przed wyjazdem trzeba sprawdzić przepisy konkretnego kraju, zwłaszcza gdy prowadzi się pojazd zawodowo lub ma się krótki staż za kierownicą. Limit obowiązujący w Polsce nie jest automatycznie stosowany za granicą.

Czy kawa albo zimny prysznic przyspieszą trzeźwienie?

Nie. Kawa, zimny prysznic, wysiłek fizyczny ani obfity posiłek nie usuwają alkoholu z organizmu. Mogą zmienić samopoczucie, ale nie obniżają wiarygodnie jego stężenia we krwi ani w wydychanym powietrzu. Alkohol eliminuje przede wszystkim czas potrzebny na jego metabolizm, a tempo tego procesu jest indywidualne i nie pozwala bezpiecznie wyliczyć momentu, w którym można prowadzić.

Jeżeli istnieje choćby cień wątpliwości co do trzeźwości, nie należy siadać za kierownicą. Domowy alkomat może pomóc ocenić sytuację, ale nie zastępuje badania przeprowadzonego przez uprawnione służby.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku kontroli, wypadku lub postępowania karnego należy skonsultować się z prawnikiem.