Najczęściej zalecaną formą jest PS bez kropek, choć językoznawcy dopuszczają również zapis P.S. z kropkami po każdej literze. W artykule wyjaśniamy szczegółowo, skąd biorą się różnice i którą wersję warto wybrać.
Co oznacza postscriptum i skąd się wzięło?
Skrót PS pochodzi od łacińskiego wyrażenia postscriptum, które dosłownie tłumaczy się jako „po piśmie”. To krótki dopisek umieszczany na końcu listu, wiadomości lub innego tekstu – już po podpisie autora. Sięgnięcie po niego jest naturalne, gdy chcemy dodać ważną informację, o której zapomnieliśmy w głównej części, lub gdy uznamy, że lepiej wybrzmi ona jako osobna myśl poza zasadniczą narracją.
Jak poprawnie pisać skrót: PS, P.S. czy PS.?
W codziennej korespondencji spotyka się kilka wariantów: PS, P.S., PS., a nawet PS:. Najbardziej jednoznaczne stanowisko normatywne przedstawiają słowniki ortograficzne i poprawnej polszczyzny – one rejestrują wyłącznie postać bez kropek. W praktyce powszechne jest jednak używanie zapisu z kropkami po każdej literze, zwłaszcza w mniej formalnym kontekście, i ta forma również uznawana jest przez wielu językoznawców za poprawną.
Nieco inaczej wygląda sytuacja z formami PS. i PS:. Kropka lub dwukropek występujące po samym skrócie nie należą do niego – stanowią znak kończący zdanie lub oddzielający dopisek od jego treści. Dlatego, choć graficznie mogą sprawiać wrażenie odmiennych wariantów, nie są odrębnymi skrótami w ścisłym znaczeniu.
Kropka postawiona na końcu PS wskazuje raczej na koniec zdania, a nie zasygnalizowanie skrótu – należy zatem unikać traktowania jej jako części samego skrótowca.
Co mówią słowniki poprawnej polszczyzny?
Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. Andrzeja Markowskiego oraz Wielki słownik ortograficzny PWN podają jedynie formę PS, bez żadnych znaków interpunkcyjnych. Z kolei inne opracowania, takie jak Słownik skrótów i skrótowców Jerzego Podrackiego, odnotowują oboczność: PS jako podstawową, a P.S. jako rzadszą, ale również dopuszczalną. W haśle postscriptum w Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod red. Stanisława Dubisza oba skróty – PS i P.S. – występują równolegle.
Również poradnie językowe podkreślają, że użytkownicy mają pewną dowolność. Mirosław Bańko w swoich wyjaśnieniach wskazuje, że poprawne formy to PS i P.S., natomiast zapisy PS. i PS: wynikają wyłącznie z uzupełnienia zapisu bezkropkowego o znak pełniący funkcję interpunkcyjną w zdaniu. Na marginesie warto dodać, że historycznie wersja z kropkami po literach, P.S., ma długą metrykę i nadal bywa spotykana w korespondencji oficjalnej.
Kropka jako znak kończący zdanie
Gdy po PS stawiamy kropkę, to nie sygnalizujemy nią skrótu, lecz zamykamy zdanie wprowadzające dopisek. Po takiej kropce treść postscriptum rozpoczyna się wielką literą. Identyczną funkcję pełni dwukropek stosowany często w wiadomościach elektronicznych: oddziela sam skrót od następującej po nim informacji, nie wchodząc w skład jego zapisu.
Jak stosować postscriptum w listach i mejlach?
Postscriptum umieszcza się po podpisie, na samym końcu korespondencji. Nie wymaga żadnego dodatkowego tytułu czy wyjaśnienia – sam skrót PS sygnalizuje, że mamy do czynienia z dopiskiem poza główną treścią. Warto zachować przy tym naturalną składnię: po skrócie i ewentualnym znaku interpunkcyjnym treść piszemy od nowego zdania, zawsze dużą literą.
W codziennych mejlach czy SMS-ach postscriptum może wydawać się nieco archaiczne, jednak nadal pełni praktyczną funkcję – pozwala szybko dorzucić zapomnianą uwagę bez przepisywania całej wiadomości. Ponadto w tradycyjnym listowaniu, a także w oficjalnych pismach, dopisek w formie PS (lub P.S.) jest powszechnie akceptowany i rozumiany.
Kolejne dopiski: PPS, PPPS i dalsze
Jeśli po pierwszym postscriptum przypomnimy sobie jeszcze o czymś, możemy dodać PPS, co jest skrótem od łacińskiego post postscriptum. Analogicznie tworzy się dalsze oznaczenia: PPPS, PPPPS itd. – za każdym razem dodając literę P przed PS. Zasady interpunkcji pozostają takie same: podstawową, rekomendowaną postacią jest wersja bezkropkowa, choć spotyka się też P.S., P.P.S. i wiele innych kombinacji.
W zwykłej korespondencji wielokrotne postscripta są rzadkością, ale w długich listach prywatnych zdarzały się i bywały traktowane z przymrużeniem oka jako element stylu. Warto wiedzieć, że nawet przy kilku dopiskach nadrzędna reguła pozostaje niezmienna – umieszczamy je po podpisie i po sobie, zachowując narastającą kolejność skrótów.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co oznacza skrót PS i skąd pochodzi?
PS to skrót od łacińskiego postscriptum, czyli dopisku dodawanego po podpisie wiadomości, gdy chcemy dołączyć zapomnianą informację lub osobną myśl.
Jakie formy zapisu PS są uznawane za poprawne?
Słowniki normatywne preferują zapis bez kropek jako podstawowy, ale wiele źródeł i użytkowników akceptuje też formę z kropkami P.S. jako dopuszczalną.
Czy kropka po PS jest częścią skrótu?
Nie, kropka po PS pełni funkcję znaku interpunkcyjnego kończącego zdanie, a nie jest elementem samego skrótowca.
Gdzie w korespondencji umieszcza się postscriptum?
Dopisek PS umieszczamy na końcu listu lub maila, po podpisie, bez dodatkowego tytułu, rozpoczynając treść dopisku wielką literą.
Jak stosować dwukropek lub kropkę po skrócie PS w praktyce?
Kropka lub dwukropek po PS oddziela skrót od treści dopisku i zamyka zdanie, dlatego po takim znaku treść rozpoczyna się od nowej wielkiej litery.
Czy można dodawać kolejne dopiski po PS?
Tak — następne dopiski oznacza się jako PPS, PPPS itd., dokładając kolejne litery P przed PS i umieszczając je po sobie w porządku chronologicznym.
Czy używanie PS w e-mailach i SMS-ach jest nadal stosowne?
Choć w krótkich wiadomościach PS bywa postrzegane jako nieco staromodne, wciąż jest praktyczne do szybkiego dodania informacji i powszechnie rozumiane zarówno w korespondencji prywatnej, jak i oficjalnej.
