Młody kierowca, który ma prawo jazdy kategorii B krócej niż rok, może zgromadzić maksymalnie 20 punktów karnych. Po przekroczeniu tego limitu starosta cofa uprawnienia, a kierowca musi ponownie odbyć kurs i zdać egzamin państwowy. Po upływie pierwszych 12 miesięcy obowiązuje standardowy limit 24 punktów, taki sam jak u kierowców z dłuższym stażem.
Limity punktów karnych według stażu
O limicie nie decyduje sam wiek kierowcy, lecz przede wszystkim czas posiadania prawa jazdy. Osoba, która ma uprawnienia krócej niż rok, ma mniejszy margines błędu niż kierowca z dłuższym stażem.
| Staż za kierownicą | Limit punktów karnych | Skutek przekroczenia |
|---|---|---|
| Krócej niż 1 rok | 20 punktów | Cofnięcie uprawnień |
| Powyżej 1 roku | 24 punkty | Cofnięcie uprawnień |
Punkty za konkretne wykroczenie są naliczane według tych samych zasad wszystkim kierowcom. Różnica dotyczy maksymalnego limitu. W praktyce dwa poważne naruszenia mogą wystarczyć, aby początkujący kierowca przekroczył dopuszczalną liczbę punktów.
Co dzieje się po przekroczeniu 20 punktów?
Przekroczenie limitu przez kierowcę posiadającego prawo jazdy krócej niż rok skutkuje decyzją o cofnięciu uprawnień. Nie jest to czasowe „wyzerowanie” punktów ani zwykłe zatrzymanie dokumentu. Aby ponownie prowadzić samochód, trzeba przejść pełną procedurę uzyskania uprawnień.
Procedura obejmuje następujące etapy:
- Decyzja starosty – organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
- Ponowny kurs – kierowca musi odbyć szkolenie w ośrodku nauki jazdy.
- Egzamin państwowy – konieczne jest ponowne zdanie części teoretycznej i praktycznej.
Młody kierowca nie może skorzystać ze szkolenia redukującego punkty w WORD. Taka możliwość nie służy osobom, które mają prawo jazdy krócej niż 12 miesięcy. Szkolenie redukujące nie zastępuje też kursu i egzaminu wymaganych po cofnięciu uprawnień.
12 punktów to ostrzeżenie, a nie maksymalny limit
W przepisach obowiązujących od 3 września 2026 r. przekroczenie 12 punktów w okresie próbnym nie oznacza automatycznej utraty prawa jazdy. Powoduje jednak obowiązek odbycia praktycznego szkolenia dotyczącego zagrożeń w ruchu drogowym.
Szkolenie ma prowadzić ośrodek doskonalenia techniki jazdy. Kierowca powinien ukończyć je w ciągu 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie progu 12 punktów, i przed zakończeniem okresu próbnego. Dopiero przekroczenie 20 punktów w pierwszym roku posiadania prawa jazdy prowadzi do cofnięcia uprawnień na zasadach opisanych wyżej.
Okres próbny od 3 września 2026 roku
Od 3 września 2026 r. osoby, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B, zostaną objęte obowiązkowym okresem próbnym. Dla kierowcy pełnoletniego potrwa on dwa lata. Dla osoby, która uzyska uprawnienia w wieku 17 lat, przewidziano trzy lata, ale nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia.
Okres próbny liczy się od uzyskania uprawnień, a nie od dnia odebrania plastikowego dokumentu. W przypadku tymczasowego elektronicznego prawa jazdy znaczenie ma dzień zdania egzaminu państwowego. Nowe zasady obejmują osoby, które uzyskają kategorię B po rozpoczęciu stosowania przepisów o okresie próbnym. Samo określenie „młody kierowca” może być natomiast używane szerzej, na przykład w odniesieniu do osoby mającej krótki staż.
W okresie próbnym szczególne znaczenie mają następujące zasady:
- Przekroczenie 12 punktów oznacza obowiązek szkolenia dotyczącego zagrożeń w ruchu drogowym.
- Przekroczenie 20 punktów w pierwszym roku może skutkować cofnięciem uprawnień przez starostę.
- Dwa określone prawomocnie stwierdzone wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu ruchu mogą wydłużyć okres próbny o dwa lata.
- Jedno poważne przestępstwo albo trzy wskazane wykroczenia mogą prowadzić do cofnięcia uprawnień niezależnie od samego limitu punktów.
Wobec 17-latków przewidziano również dodatkowe ograniczenia. Do ukończenia 18 lat mogą prowadzić wyłącznie na terytorium Polski, a przez pierwsze sześć miesięcy – nie dłużej jednak niż do osiągnięcia pełnoletności – muszą jeździć z doświadczonym kierowcą spełniającym ustawowe wymagania.
Rozdzielenie progów 12 i 20 punktów jest istotne. Pierwszy uruchamia obowiązek szkolenia, drugi może zakończyć się cofnięciem uprawnień. Dlatego młody kierowca powinien traktować każde punkty jako sygnał do natychmiastowej zmiany sposobu jazdy, a nie jako zapas, który można bezpiecznie wykorzystać.
Najważniejsza zasada dla początkującego kierowcy
Przez pierwszy rok od uzyskania prawa jazdy limit wynosi 20 punktów karnych, a szkolenie redukujące nie pozwala go zwiększyć ani wyzerować. Po przekroczeniu limitu potrzebne są ponowny kurs i egzamin. Świadoma, spokojna jazda daje znacznie większy margines bezpieczeństwa niż liczenie, ile punktów pozostało do utraty uprawnień.
Informacje dotyczące przepisów planowanych lub wchodzących w życie w 2026 r. mają charakter informacyjny. W sprawie konkretnej decyzji administracyjnej lub aktualnego stanu prawnego należy sprawdzić obowiązujące przepisy i komunikaty właściwych organów.
